از حدود دو ماه پیش، همزمان با جنگ آمریکا-اسرائیل و ایران و حتی پس از برقراری آتشبس، موج تازهای از اعدام زندانیان سیاسی در ایران آغاز شده است. جمهوری اسلامی در حالی که از یکسو در تلاش برای پایان دادن دائمی به جنگ از طریق مذاکره با آمریکاست، از سوی دیگر به تداوم سیاستهای سرکوبگرانه خود در داخل کشور ادامه داده و طی این مدت دستکم ۳۶ زندانی را با اتهامهای سیاسی و «امنیتی» اعدام کرده است.
تشدید اعدامها، همزمان با گسترش فضای امنیتی و تداوم قطعی گسترده اینترنت، نگرانیها درباره وضعیت زندانیان سیاسی محکوم به اعدام و همچنین بازداشتشدگان در معرض خطر صدور حکم اعدام را بهطور چشمگیری افزایش کرده است.
اگرچه مجازات اعدام طی ۴۷ سال گذشته همواره یکی از ابزارهای اصلی جمهوری اسلامی برای اعمال کنترل، سرکوب مخالفان و ایجاد فضای رعب و وحشت در جامعه بوده است، اما شمار اعدامهای سیاسی در چنین بازه زمانی کوتاهی، در سالهای پس از دهه ۱۳۶۰ کمسابقه ارزیابی میشود. همزمان، روند صدور احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی در هفتهها و ماههای اخیر همچنان ادامه یافته و مقامهای حکومتی نیز در اظهارات و موضعگیریهای مختلف، بهطور مکرر معترضان و مخالفان را به سرکوب، کشتار و اجرای احکام اعدام بیشتر تهدید کردهاند.
از میان زندانیان اعدام شده طی حدود دو ماه اخیر، ۱۴ نفر از بازداشتشدگان خیزش دی ماه و یک نفر از بازداشتشدگان خیزش «ژن ژیان ئازادی» بودهاند. همچنین، ۹ نفر با اتهام عضویت یا همکاری با سازمان مجاهدین خلق ایران، ۲ نفر با اتهام عضویت در حزب دمکرات کردستان ایران، ۲ نفر با اتهام وابستگی به گروههای «جیشالعدل» و «انصارالفرقان»، ۶ نفر با اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» و ۲ تبعه عرب عراقی نیز با اتهام جاسوسی برای یکی از کشورهای عربی اعدام شدهاند.
اسامی این افراد عبارتاند از: کوروش کیوانی، صالح محمدی، سعید داودی، محمد تقوی سنگدهی، علیاکبر دانشورکار، مهدی قاسمی، پویا قبادی، بابک علیپور، امیرحسین حاتمی، وحید بنیعامریان، ابوالحسن منتظر، محمدامین بیگلری، شاهین واحدپرست، علی فهیم، محمد معصومشاهی، حامد ولیدی، امیرعلی میرجعفری، مهدی فرید، سلطانعلی شیرزادی فخر، عرفان کیانی، عامر رامش، ساسان آزادور، ناصر بکرزاده، یعقوب کریمپور، محراب عبداللهزاده، ابراهیم دولتآبادینژاد، مهدی رسولی، محمدرضا میری، احسان افراشته، مهدی عباسی، عبدالجلیل شهبخش، عرفان شکورزاده، علی نادر العبیدی، فاضل شیخ کریم، رامین زله و کریم معروفپور.
در میان آنها، چهار زندانی سیاسی کُرد به نامهای محراب عبداللهزاده، ناصر بکرزاده، رامین زله و کریم معروفپور قرار دارند که طی یک ماه گذشته بهصورت مخفیانه در زندانهای مرکزی ارومیه و نقده اعدام شدهاند.
همزمان، نگرانیها درباره وضعیت دیگر زندانیان سیاسی کُرد محکوم به اعدام، از جمله پخشان عزیزی، حاتم اوزدمیر، یوسف احمدی، محمد فرجی، رئوف شیخمعروفی و محسن اسلامخواه افزایش یافته است؛ افرادی که در روندی فاقد معیارهای دادرسی عادلانه، از سوی دادگاههای انقلاب اسلامی در تهران، مهاباد، ارومیه و سنندج با اتهامهایی از جمله «بغی» و «محاربه» به اعدام محکوم شدهاند.
احکام اعدام پخشان عزیزی، یوسف احمدی و حاتم اوزدمیر پیشتر در دیوان عالی کشور تأیید شده و این زندانیان در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند. همزمان، به دلیل تداوم قطعی اینترنت و محدودیتهای شدید ارتباطی، تاکنون اطلاعات دقیقی درباره وضعیت پرونده و روند قضایی سه زندانی دیگر منتشر نشده است.
همچنین، پرونده وریشه مرادی، علی (سوران) قاسمی، پژمان سلطانی، کاوه صالحی و رزگار بیگزاده بابامیری پس از نقض احکام اعدام در دیوان عالی کشور، برای رسیدگی مجدد به شعب دادگاههای انقلاب اسلامی در تهران و مهاباد ارجاع شده است.
زندانیان سیاسی کُرد محکوم به اعدام
ـ پخشان عزیزی، فعال زن و مددکار اجتماعی اهل مهاباد، در مرداد ۱۴۰۲ در تهران بازداشت شد و پس از ماهها نگهداری در سلول انفرادی و محرومیت از حق دسترسی به وکیل، به اتهام «بغی» به اعدام محکوم گردید. حکم وی در دیوان عالی کشور تأیید و درخواست اعاده دادرسی او رد شده است. او در بند زنان زندان اوین تهران نگهداری میشود.
ـ حاتم اوزدمیر، فعال سیاسی کُرد تبعه ترکیه، پس از بازداشت در سال ۱۳۹۸ و تحمل دورهای از بازجویی همراه با شکنجه، به اتهام «بغی» به اعدام محکوم گردید. حکم وی پس از چند مرحله رسیدگی در دیوان عالی کشور تأیید شده و درخواست اعاده دادرسی او نیز چندین بار رد شده است. او در بند زندانیان سیاسی زندان مرکزی ارومیه نگهداری میشود.
ـ یوسف احمدی، شهروند اهل بانه، پس از بازداشت در اردیبهشت ۱۳۹۹ و تحمل شکنجه و محرومیت از دسترسی به خدمات پزشکی، به اتهام «بغی» به اعدام محکوم گردید. حکم وی در دیوان عالی کشور تأیید و درخواست اعاده دادرسی او نیز رد شده است. او در زندان مرکزی سنندج نگهداری میشود.
ـ رئوف شیخمعروفی، محمد فرجی و محسن اسلامخواه، سه شهروند اهل بوکان، بهترتیب در ۵ دی ۱۴۰۱، ۳ اسفند ۱۴۰۲ و ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ در ارتباط با خیزش «ژن ژیان ئازادی» در این شهر بازداشت شدند. این سه شهروند پس از ماهها تحمل شکنجه، اواخر بهمن ۱۴۰۴ از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی به اتهام «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شدند. پرونده این سه زندانی پس از اعتراض به دیوان عالی کشور ارجاع شده، اما تاکنون اطلاعی از آخرین وضعیت آن منتشر نشده است. این سه زندانی سیاسی در زندان بوکان نگهداری میشوند.
زندانیان سیاسی کُرد در معرض خطر صدور حکم اعدام
ـ وریشه مرادی، عضو جامعه زنان آزاد شرق کردستان، در مرداد ۱۴۰۲ در سنندج بازداشت شد. او پس از ماهها نگهداری در سلول انفرادی، به اتهام «بغی» به اعدام محکوم گردید. این حکم در دیوان عالی کشور نقض و برای رسیدگی مجدد به دادگاه انقلاب اسلامی تهران ارجاع شده است.
ـ علی قاسمی، پژمان سلطانی، کاوه صالحی، رزگار بیگزاده بابامیری و جوانمرد مامخسروی، از بازداشتشدگان خیزش «ژن ژیان ئازادی»، پس از ماهها بازداشت و تحمل شکنجه، در مجموع به ۱۰ مورد حکم اعدام محکوم شدند. این احکام در دیوان عالی کشور نقض شده و پرونده برای رسیدگی مجدد به دادگاه انقلاب اسلامی مهاباد ارجاع شده است.
