تۆڕی مافه‌كانی مرۆڤی کوردستان

شبکه حقوق بشر کردستان در گزارش‌های ماهانه خود به بررسی موارد نقض حقوق بشر در کردستان و نقض حقوق شهروندان کُرد در سایر مناطق ایران طی یک ماه گذشته می‌پردازد. این گزارش بر پایه اخبار و اطلاعات گردآوری‌شده توسط شبکه حقوق بشر کردستان و راستی‌آزمایی منابع دیگر، از جمله نهادهای حقوق بشری و رسانه‌های مستقل تهیه شده است.

با توجه به ممنوعیت فعالیت سازمان‌های مستقل حقوق بشری در ایران و فشارهای مضاعفی که بر قربانیان و متاثران از نقض حقوق بشر، خانواده‌ها و نزدیکان آنان وارد می‌شود، دسترسی به اطلاعات دقیق و کامل درباره تمامی موارد نقض حقوق بشر در ایران با محدودیت‌های جدی همراه است. بنابراین آمار و موارد درج‌شده در این گزارش بازتاب‌دهنده تمامی موارد نقض حقوق بشر را در برنمی‌گیرد.

بر اساس آمار ثبت‌شده، در تیرماه ۱۴۰۴، سه کولبر کشته و دو نفر زخمی شدند؛ حکم اعدام دست‌کم شش زندانی کُرد اجرا شد؛ هشت نفر به احکام قضایی محکوم شدند؛ دست‌کم ۷۶ نفر بازداشت شدند؛ پنج زن در موارد «زن‌کشی» جان باختند و یک زن جوان هدف اسیدپاشی قرار گرفت؛ سه شهروند کُرد با شلیک نیروهای حکومتی کشته شدند؛ و یک حمله پهپادی سپاه پاسداران در اقلیم کردستان منجر به کشته و زخمی شدن دو عضو نیروهای مدافع شرق کردستان شده است.

سه کولبر کُرد به نام‌های سیوان عبدالله‌زاده، خالد محمدی و پیام احمدی در مناطق مرزی بانه و مریوان در استان کردستان، با تیراندازی نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی ایران کشته شدند. همچنین دست‌کم دو کولبر دیگر در منطقه بانه زخمی شده‌اند.

احکام اعدام دست‌کم شش زندانی کُرد در زندان‌های ارومیه، ندامتگاه مرکزی کرج، کرمانشاه و بوکان به اجرا درآمده است. اتهامات این افراد شامل «همکاری با اسرائیل»، «قتل عمد»، «مواد مخدر» و «تجاوز و قتل» بوده است. حکم زندانی متهم به «تجاوز و قتل» در ملاعام اجرا شد.

در میان این افراد، ادریس آلی و آزاد شجاعی از اهالی سردشت، و رسول احمد رسول، شهروند اقلیم کردستان عراق، که به اتهام «محاربه» و «افساد فی‌الارض» از طریق همکاری و جاسوسی برای اسرائیل به اعدام محکوم شده بودند، به صورت مخفیانه و بدون داشتن حق ملاقات آخر با خانواده، در زندان ارومیه اعدام شدند. طبق اطلاعات دریافتی، تأیید نهایی احکام آن‌ها هنوز به وکلای‌شان ابلاغ نشده بود.

دادگاه‌های انقلاب اسلامی، ویژه روحانیت و دادگاه‌های کیفری در شهرهای ارومیه، اشنویه، سنندج و همدان، دست‌کم هشت شهروند از جمله فعالان مذهبی اهل سنت، بازداشت‌شدگان خیزش «ژن ژیان ئازادی»، یک ورزشکار و یک فعال کارگری را به احکام حبس، اعدام، خلع لباس روحانیت و جریمه نقدی محکوم کردند.

آرمان شادی‌وند، خواننده کُرد اهل دره‌شهر، به اتهام توهین به رئیس‌جمهور سابق، به ۳۰ ضربه شلاق محکوم شد که این حکم در شعبه اجرای احکام شهرستان اجرا گردید.

سلیمان عبدی، عضو انجمن صنفی معلمان سقز، از سوی هیئت تخلفات اداری به بازنشستگی اجباری با تنزل دو گروه محکوم شد.

دست‌کم ۷۶ شهروند کُرد شامل مجروحان خیزش «ژن ژیان ئازادی»، فعالان مدنی، کارگری، سیاسی، فرهنگی و خانواده‌های دادخواه، در استان‌های کردستان، آذربایجان غربی، ایلام و تهران بازداشت شدند. چهار نفر از این افراد برای اجرای حکم به زندان‌های ارومیه و سنندج منتقل شده‌اند. اغلب بازداشت‌شدگان کماکان در بازداشت به‌سر می‌برند و از محل نگهداری و وضعیت‌شان اطلاعی در دست نیست.

دست‌کم پنج زن کُرد به نام‌های محبوبه دلاوری، صدیقه رستمی، لیلا رستمی، محدثه میرزایی و چنور عباسی در استان‌های ایلام، کرمانشاه و کردستان توسط همسر، داماد یا خواستگار خود با شلیک گلوله یا برخورد جسم سخت به قتل رسیده‌اند.

همچنین، مهری عبدالقادری، زن ۲۵ ساله اهل یکی از روستاهای جوانرود، هدف اسیدپاشی همسر خود قرار گرفت. او دچار جراحات شدید صورت، چشم و دستان شد و بینایی یکی از چشمانش را از دست داده است. فرزند ۸ ساله‌اش نیز در جریان این حمله مجروح شد.

فواد علیخانی، ۴۱ ساله، در تاریخ ۲ تیر ۱۴۰۴ در جریان ایست‌–بازرسی نیروهای سپاه پاسداران در میدان آزادگان کرمانشاه بازداشت شد. تنها یک روز بعد، خانواده‌اش از مرگ او مطلع شدند. برخی نزدیکان فواد علیخانی اعلام کرده‌اند که وی بر اثر شکنجه جان باخته، اما تاکنون تأیید نهایی این موضوع ممکن نشده است.

آزاد رعنایی، ۳۴ ساله، در تاریخ ۵ تیر، بر اثر شلیک مستقیم نیروهای یگان امداد نیروی انتظامی در بلوار دکتر حسینی سنندج کشته شد.

لطیف یعقوبی، ۴۵ ساله، اهل روستای «کوزه‌رش» سلماس، که در تاریخ ۲۵ تیر با تیراندازی نیروهای هنگ مرزی زخمی شده بود، در ۳۱ تیر بر اثر شدت جراحات در یکی از مراکز درمانی ارومیه درگذشت.

قادر خرامان‌فر، فعال مدنی اهل مهاباد که از حدود هفت ماه پیش در بازداشت موقت به‌سر می‌برد، با وجود ابتلا به چند بیماری مزمن، از دریافت مراقبت‌های درمانی محروم بوده و وضعیت جسمی‌اش وخیم گزارش شده است.

کیانوش چراغی، زندانی سیاسی اهل دهلران، در اعتراض به صدور قرار بازداشت یک‌ماهه و اتهامات مطرح‌شده، از سوم تیر دست به اعتصاب غذای خشک زده است.

مطلب احمدیان، زندانی سیاسی کُرد که پانزدهین سال حبس خود را می‌گذراند، در زندان تهران بزرگ با محرومیت از دارو و درمان روبه‌روست. او با بیماری‌هایی چون فتق دیافراگم، تنگی کانال نخاع، سرطان اثنی‌عشر و سایر مشکلات جسمی حاد مواجه است. علیرغم توصیه پزشکان، مسئولان زندان از تحویل داروهای حیاتی به او خودداری کرده‌اند.

در تاریخ ۲۴ تیر ۱۴۰۴، موسی امیدی، فعال سیاسی و مسئول جبهه متحد کُرد در استان ایلام، به اتهامات «تبلیغ علیه نظام» و «نشر اکاذیب» به شعبه هفتم بازپرسی دادسرای انقلاب ایلام احضار شد.

بامداد شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، در جریان حمله پهپاد انتحاری سپاه پاسداران به یک خودرو در نزدیکی روستای «شیوه‌گویزان» در منطقه پنجوین اقلیم کردستان، یک عضو یگان‌های شرق کردستان (شاخه نظامی پژاک) کشته و یک عضو دیگر زخمی شدند.

همچنین در نتیجه دو درگیری مسلحانه در مناطق مرزی شهرستان بانه استان کردستان در تاریخ‌های ۳۰ و ۳۱ تیر، دست‌کم ۳ نیروهای مرزبانی کشته و ۵ نفر دیگر زخمی شدند