تۆڕی مافه‌كانی مرۆڤی کوردستان

شبکه حقوق بشر کردستان در گزارش‌های ماهانه خود به بررسی موارد نقض حقوق بشر در کردستان و نقض حقوق شهروندان کُرد در دیگر مناطق و شهرهای ایران طی یک ماه گذشته می‌پردازد. این گزارش بر اساس اخبار و گزارش‌های منتشر شده توسط شبکه حقوق بشر کردستان و گردآوری و راستی‌آزمایی اخبار انتشار یافته از سوی دیگر نهادهای حقوق بشری و رسانه‌های خبری شده است.

با توجه به ممنوعیت فعالیت سازمان‌های مستقل حقوق بشری در ایران و فشارهایی که بر قربانیان و متأثران از نقض حقوق بشر، خانواده‌ها و نزدیکان آن‌ها وجود دارد، دسترسی به اطلاعات کامل و دقیق درباره تمامی موارد نقض حقوق بشر با محدودیت‌های زیادی همراه است. بنابراین، آمار و اطلاعات ارائه‌شده در این گزارش بازتاب‌دهنده همه موارد نقض حقوق بشر نیست.

بر اساس آمار ثبت‌شده، در شهریور ماه ۱۴۰۴، یک کولبر زخمی شد؛ حکم اعدام دست‌کم ۱۹ زندانی کُرد اجرا شد؛ ۹ نفر به حبس و یک نفر مجددا به اعدام محکوم شدند؛ دست‌کم ۲۹ نفر از جمله ۹ کودک بازداشت شدند؛ یک زن به قتل رسید؛ ۲ شهروند کُرد با شلیک نیروهای حکومتی جان باختند؛ چندین فعال و خانواده دادخواه به نهادهای امنیتی احضار شدند؛ چهار کودک بر اثر انفجار مین زخمی شدند و یک فعال محیط زیست که در جریان خاموش کردن داوطلبانه آتش آسیب دیده بود، جان باخت.

یک کولبر به نام میلاد تبد در اثر تیراندازی نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی ایران در مناطق مرزی مریوان در استان کردستان، زخمی شد.

احکام اعدام دست‌کم ۱۹ زندانی با اتهام‌های «مواد مخدر» و «قتل عمد» در زندان‌های قزلحصار، ندامتگاه مرکزی کرج، سنندج، کرمانشاه و تبریز اجرا شد.

دادگاه‌های انقلاب اسلامی، دادگاه ویژه روحانیت و دادگاه‌های تجدیدنظر در استان‌های آذربایجان غربی، کرمانشاه، همدان و تهران دست‌کم ۱۰ شهروند کُرد، از جمله فعالان سیاسی و مذهبی را به مجازات‌های حبس تعزیری و تعلیقی، خلع لباس روحانیت و اعدام محکوم کردند.

ناصر بکرزاده، زندانی سیاسی، که حکم اعدام او پیش‌تر از سوی دیوان عالی کشور نقض شده بود، بار دیگر به اتهام «جاسوسی برای اسرائیل» به اعدام محکوم شد. همچنین شاهین وصاف، که پیش‌تر به همین اتهام به اعدام محکوم شده بود، با نقض این حکم در دیوان عالی کشور، در دادگاه هم‌عرض به ۱۰ سال حبس محکوم شد.

دست‌کم ۲۹ شهروند کُرد، از جمله فعالان مدنی، صنفی، سیاسی و همچنین ۹ کودک در استان‌های آذربایجان غربی، کردستان و اصفهان توسط نهادهای امنیتی بازداشت شدند. دو نفر از این افراد برای اجرای حکم به زندان مرکزی ارومیه منتقل شده‌اند. هفت نفر از بازداشت‌شدگان آزاد شده‌اند اما دیگر افراد همچنان در بازداشت به‌سر می‌برند و اطلاعات دقیقی از وضعیت و محل نگهداری آن‌ها در دست نیست.

ثریا علیمحمدی، زن ۳۲ ساله اهل سقز و مادر یک کودک ۷ ساله، به دلیل «اختلاف خانوادگی» توسط همسرش به آتش کشیده شد و پس از چند ساعت بستری در بیمارستان جان خود را از دست داد.

محمد رشیدی، ۲۲ ساله، اهل روستای «پیرعمران» شهرستان سقز، در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۴ در جریان تیراندازی نیروهای مسلح مستقر در نگهبانی معدن طلای «قولقوله» کشته شد. او و چند کشاورز دیگر در اعتراض مسالمت‌آمیز به جاده‌کشی بدون مجوز در زمین‌های کشاورزی‌شان تجمع کرده بودند. علاوه بر او، چهار شهروند دیگر به نام‌های هیمن رشیدی، عادل رشیدی، محمدامین رشیدی و رامیار رشیدی زخمی شدند.

چیا (خدر) احمدنژاد، کاسبکار ۴۲ ساله و پدر سه فرزند اهل پیرانشهر، در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۴۰۴ در پی تعقیب نیروهای انتظامی و بدون دریافت اخطار پیشین، هدف شلیک مستقیم قرار گرفت و بر اثر اصابت گلوله جان باخت.

کریم ملاعلیزاده، فعال مدنی و محیط زیست اهل اشنویه، چندین بار بدون حکم قضایی به اداره اطلاعات این شهر احضار و بیش از ۱۵ ساعت بازجویی شد. تلفن همراه او نیز توقیف و پس از چند روز بازگردانده شد. پرونده او به دادگاه ارجاع داده شده است.

چهار عضو انجمن صنفی معلمان کردستان به نام‌های نسرین کریمی، مجید کریمی، صلاح حاجی‌میرزایی و لقمان افضلی، توسط سازمان اطلاعات نیروی انتظامی (فراجا) احضار و بازجویی شدند.

نهیه رحیمی، مادر رامین فاتحی، از جان‌باختگان خیزش «ژن ژیان ئازادی»، در سنندج به اداره اطلاعات احضار و بازجویی شد. پیش‌تر برادر رامین فاتحی نیز به همین نهاد احضار شده بود.

همزمان با سومین سالگرد قتل حکومتی ژینا امینی، چندین فعال مدنی و حقوق زنان از جمله سیمین چایچی، فاطمه زندکریمی، مرضیه مرادویسی و سوسن رازانی به ستاد خبری اطلاعات سپاه سنندج احضار و تحت بازجویی و فشار برای امضای تعهد کتبی قرار گرفتند.

چهار کودک به نام‌های سامی جلالی، مانی جلالی، کیانوش خسروی و مبین خسروی، در پی انفجار مین در یک سیلو واقع در خیابان ١٦ متری شهر دیواندره، زخمی شدند. 

ریبین گورانی، جوان ۱۸ ساله اهل مریوان و فعال محیط زیست، در جریان خاموش کردن آتش‌سوزی جنگل‌های «هه‌نجیران» مریوان دچار مشکلات تنفسی شد و پس از ۱۱ روز بستری در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان توحید سنندج جان باخت.

گالری طلای «کوردو» در شهر سنندج به دلیل «بی‌حجابی» توسط اداره نظارت بر اماکن عمومی فرماندهی انتظامی کردستان پلمب شد.