تۆڕی مافه‌كانی مرۆڤی کوردستان

شبکه حقوق بشر کردستان در گزارش‌های ماهانه خود به بررسی موارد نقض حقوق بشر در کردستان و نقض حقوق شهروندان کُرد در دیگر مناطق و شهرهای ایران طی یک ماه گذشته می‌پردازد. این گزارش بر اساس اخبار و گزارش‌های منتشر شده توسط شبکه حقوق بشر کردستان و گردآوری و راستی‌آزمایی اخبار انتشار یافته از سوی دیگر نهادهای حقوق بشری و رسانه‌های خبری شده است.

با توجه به ممنوعیت فعالیت سازمان‌های مستقل حقوق بشری در ایران و فشارهایی که بر قربانیان و متأثران از نقض حقوق بشر، خانواده‌ها و نزدیکان آن‌ها وجود دارد، دسترسی به اطلاعات کامل و دقیق درباره تمامی موارد نقض حقوق بشر با محدودیت‌های زیادی همراه است. بنابراین، آمار و اطلاعات ارائه‌شده در این گزارش بازتاب‌دهنده همه موارد نقض حقوق بشر نیست.

بر اساس آمار ثبت‌شده، در آبان ماه ۱۴۰۴، یک کولبر کشته و دو کولبر زخمی شدند؛ حکم اعدام دست‌کم ٩ زندانی کُرد اجرا شد؛ ۱۰ نفر به احکام قضایی محکوم شدند و حکم اعدام ۵ زندانی سیاسی نقص شد؛ دست‌کم ۳۵ نفر بازداشت شدند و سه شهروند توسط نیروهای حکومتی به قتل رسیدند.

کولبران

در مناطق مرزی شهرستان بانه در استان کردستان، یک کولبر به نام ابراهیم پیران‌زاد با تیراندازی نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی ایران جان خود را از دست داد. همچنین یک کولبر دیگر در نتیجه انفجار مین در همین منطقه دچار قطع عضو شد. در مناطق مرزی نوسود در استان کرمانشاه نیز یک کولبر بر اثر تیراندازی نیروهای مرزبانی ایران زخمی شده است.

اعدام

حکم اعدام دست‌کم ۹ زندانی به اتهام های «مواد مخدر» و «قتل عمد» در زندان های اسفراین٬ یزد٬ کرمانشاه و ارومیه اجرا شد.

صدور حکم

دست‌کم ۱۰ شهروند، زندانی سیاسی و فعال فرهنگی در شهرهای بوکان، مهاباد، میاندوآب، ارومیه، سقز، سنندج و دهگلان، بر اساس احکام صادره از سوی دادگاه‌های انقلاب اسلامی، دادگاه‌های کیفری و دیوان عدالت اداری، به اتهامات سیاسی به مجازات‌هایی از جمله اعدام، حبس تعزیری، انفصال از خدمت، تبعید، بازنشستگی اجباری همراه با تنزل گروه شغلی، اخراج دائمی و محرومیت همیشگی از خدمات دولتی محکوم شده‌اند.

حکم اعدام پنج تن از بازداشت‌شدگان خیزش «ژن ژیان ئازادی» در بوکان به نام‌های علی (سوران) قاسمی، پژمان سلطانی، کاوه صالحی، رزگار بیگ‌زاده بابامیری و تیفور سلیمی بابامیری نقض شد و پرونده آنان برای رسیدگی مجدد به دادگاه انقلاب اسلامی مهاباد ارجاع داده شد.

بازداشت‌ها

دست‌کم ۳۵ شهروند کُرد، زندانی سیاسی سابق٬ فعال سیاسی٬ فرهنگی و محیط زیستی در استان‌های آذربایجان غربی، کردستان و گیلان بازداشت شدند. شش نفر از این افراد برای اجرای حکم حبس به زندان های مهاباد٬ سنندج و نقده انتقال یافتند. بیشتر بازداشت‌شدگان همچنان در بازداشت به سر می‌برند و از وضعیت و محل نگهداری‌ تعدادی از آنها اطلاعات دقیقی در دست نیست.

زن کشی

لیلا علیرمایی، ۴۲ ساله و اهل مریوان، توسط مردی که همسایه او بود، با شلیک گلوله به قتل رسید. انگیزه این قتل «رد درخواست ازدواج از سوی فرد قاتل» اعلام شده است. فرنوش نمام، ۴۲ ساله و اهل مهاباد، با تیراندازی همسرش کشته شد. انگیزه این قتل «اختلافات شدید خانوادگی و درخواست طلاق از سوی زن» عنوان شده است. در جریان این تیراندازی، پدر این زن نیز جان خود را از دست داد.

زندانیان سیاسی

محمد خضرنژاد پس از پایان مرخصی ۱۰ روزه‌اش به زندان مرکزی سنندج بازگشت. این زندانی سیاسی که به ۱۶ سال حبس محکوم شده است، پس از سه سال حبس، برای اولین بار به مرخصی اعزام شده بود.

خالد بایزیدی، زندانی سیاسی محکوم به پنج سال حبس، تنها ۹ روز پس از انتقال به زندان اشنویه و با وجود هشدار پزشک مبنی بر نامناسب بودن شرایط زندان برای او، بر اثر تشدید بیماری قلبی در وضعیت بسیار وخیم به بیمارستان منتقل شد و چند روز را در بخش مراقبت‌های ویژه تحت درمان قرار گرفت.

قتل شهروندان

خالص پرویزی، ۳۵ ساله و یوسف پرویزی، ۴۲ ساله، اهل روستای «قینلق» از توابع منطقه قطور خوی، در تاریخ ۲۴ آبان بر اثر شلیک نیروهای سپاه پاسداران در نزدیکی روستای «آلمالو» جان خود را از دست دادند.

میلاد کرمی، ۳۹ ساله و اهل کامیاران، در تاریخ ۲۵ آبان در ایست‌ بازرسی ورودی شهر تکاب بر اثر تیراندازی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی ایران جان باخت. بنا بر گزارش‌ها، او به دلیل نداشتن مدارک و ترس از جریمه در برابر فرمان ایست توقف نکرده و نیروهای نظامی نیز به ظن «حمل کالای قاچاق» از فاصله نزدیک و از پشت سر به سوی او شلیک کردند.

حقوق صنفی

باشگاه «کیوکوشین» در شهر بوکان به بهانه برگزاری تمرینات مختلط توسط دایره نظارت بر اماکن عمومی فرماندهی انتظامی این شهرستان پلمپ شد.